پوشش بیمه شخص ثالث چقدر است؟ سقف تعهدات جانی و مالی در ۱۴۰۴

بیمه شخص ثالث، ابزاری کلیدی برای جبران خسارت‌های ناشی از تصادفات رانندگی است که طبق آخرین آمار، حدود ۲۲ درصد از کل حق بیمه‌های بازار را به خود اختصاص می‌دهد. بیمه ثالث شامل دو نوع تعهد اصلی است: تعهد مالی و تعهد جانی. تعهد مالی مربوط به خسارت‌های واردشده به اموال شخص ثالث؛ مانند خودرو یا ساختمان است و تعهد جانی به خسارت‌‌های جسمانی واردشده به افراد ثالث یا راننده مقصر اختصاص دارد. بیمه مرکزی، هر سال سقف تعهدات مالی و جانی را تعیین می‌کند و ملاک آن برای تعیین پوشش بیمه شخص ثالث،‌ نرخ دیه اعلام‌‌شده توسط قوه قضاییه است. طبق اعلام قوه قضاییه، دیه کامل انسان در سال ۱۴۰۴ در ماه‌های حرام حدود ۲ میلیارد و ۱۳۳ میلیون تومان و در ماه‌های عادی ۱ میلیارد و ۶۶ میلیون تومان است.

آگاهی از نرخ دیه، سقف تعهدات بیمه، خسارت‌هایی که تحت پوشش بیمه هستند و همچنین مواردی که بیمه شخص ثالث مسئولیتی در قبال آن‌ها ندارد، به جلوگیری از سوء‌تفاهم و انتخاب بهتر بیمه‌نامه کمک می‌کند.

سه نوع پوشش اجباری بیمه شخص ثالث (مالی، جانی و راننده مقصر)

سه نوع پوشش اجباری بیمه شخص ثالث به گونه‌ای طراحی شده است که در تصادفات رانندگی، هم خسارت‌های واردشده به اشخاص ثالث جبران شود و هم حمایت‌های لازم از راننده مقصر صورت گیرد. بر اساس آمارهای اعلام‌شده در سامانه سنهاب، در ۸ ماه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۲۵ درصد از خسارت‌های پرداختی بیمه‌‌ها، متعلق به بیمه شخص ثالث بوده است. طبق محاسبات ما خسارت‌هایی که بیمه ثالث در این هشت ماه پرداخت کرده، حدود ۶۳ میلیارد تومان است.

 پوشش‌های بیمه شخص ثالث شامل موارد زیر هستند:

•  تعهدات مالی بیمه شخص ثالث در قبال فرد زیان‌دیده؛
•  تعهدات جانی بیمه شخص ثالث در قبال فرد زیان‌دیده؛
•  تعهدات مربوط به راننده مقصر. 

دانستن سقف پوشش بیمه شخص ثالث و محدودیت‌های آن به رانندگان کمک می‌کند که در‌صورت وقوع حادثه، حقوق خود و دیگران را بهتر بشناسند و از مراحل قانونی مطلع باشند.

مواردی که بیمه شخص ثالث موظف به پرداخت آن‌هاست عبارت‌اند از:

• پرداخت دیه درصورت فوت یا نقص عضو دائمی شخص ثالث؛
• پرداخت هزینه‌های درمانی مصدومان حادثه (که از مصادیق خسارات جانی بیمه شخص ثالث است)؛
• جبران خسارت‌های مالی واردشده به اموال شخص ثالث (مانند خودرو، ساختمان یا اموال ثابت)؛
• پوشش خسارت‌های جانی واردشده به راننده مقصر و سرنشینان خودرو او تا سقف قانونی تعیین‌شده؛
• هزینه‌های قانونی مرتبط با خسارت‌های وارده به شخص ثالث (در محدوده سقف تعهدات بیمه).

آشنایی با سقف تعهدات مالی و جانی در سال ۱۴۰۴

سقف تعهدات جانی بیمه شخص ثالث برابر است با مبلغ دیه کامل در ماه‌های حرام و سقف تعهدات مالی بیمه شخص ثالث برابر است با نرخ دیه در ماه‌های عادی. ماه‌‌های حرام عبارت‌اند از: محرم، رجب، ذی‌القعده، ذی‌الحجه. شما می‌توانید نرخ دیه جدید را در جدول زیر مشاهده کنید:

طبق توضیحات فوق و اعلام بیمه مرکزی، سقف تعهدات جانی و مالی بیمه شخص ثالث برابر است با:

اگه این سوال برایتان پیش آمده که حداقل پوشش بیمه شخص ثالث چقدر است باید بدانید که حداقل تعهد مالی بیمه ثالث برابر است با ۲/۵ درصد از مبلغ دیه کامل در سال ۱۴۰۴ در ماه‌های حرام. بنابراین، حداقل پوشش مالی بیمه ثالث در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۳ میلیون تومان است.

اما آیا سقف بیمه شخص ثالث خودرو و موتور متفاوت است؟ خیر؛ هیچ تفاوتی بین سقف بیمه شخص ثالث موتور و خودرو وجود ندارد، اما باید بدانید که قوانین بیمه شخص ثالث موتور سیکلت کمی متفاوت‌تر از بیمه خودرو است.

آیا خسارت‌های راننده مقصر تحت پوشش بیمه شخص ثالث است؟

طبق قوانین جدید، بیمه شخص ثالث باید خسارت‌های جانی راننده مقصر را پرداخت کند؛ یعنی درصورت فوت یا نقص عضو یا هرگونه خسارت جانی به راننده، بیمه ثالث موظف به پرداخت دیه راننده مقصر است. لازم به یادآوری است که بیمه ثالث در قبال خسارت‌های مالی راننده مقصر مسئولیتی ندارد. جبران خسارت‌های مالی راننده مقصر، بر عهده بیمه بدنه خواهد بود.

خسارت‌هایی که خارج از تعهدات بیمه شخص ثالث هستند

بیمه شخص ثالث درصورتی‌ خسارات ناشی از تصادفات رانندگی را جبران می‌کند که شخص بیمه‌شده دارای گواهینامه و بیمه‌نامه معتبر (دارای اعتبار) باشد، در غیر این‌ صورت حتی با داشتن شرایط موجود در قرارداد بیمه‌نامه نیز نمی‌تواند از خدمات آن استفاده کند. شما می‌توانید برای جلوگیری از مشکلات مربوط به اعتبار بیمه شخص ثالث، به‌صورت دوره‌ای استعلام بیمه شخص ثالث را از سامانه‌های معتبر آنلاین بگیرید.

موارد خارج از پوشش بیمه شخص ثالث، عبارت‌اند از:

• خسارت‌های واردشده به خودرو راننده مقصر؛
• خسارت‌های وارد‌شده در شرایط غیرمعمول؛
• حوادث ناشی از رانندگی بدون گواهینامه؛
• تغییر کاربری وسیله نقلیه پس از انعقاد قرارداد بیمه؛
• خسارات ناشی از ارتکاب جرم؛
• به‌ سرقت‌ رفتن خودرو؛
• ایجاد سوانح رانندگی با ظرفیت بیشتر از حد مجاز؛
• خسارات ناشی از عدم هوشیاری راننده؛
• خسارات واردشده به خودروی فرد مقصر.

نکته: درصورتی‌که ثابت شود بیمه‌شده از روی عمد و قصد مرتکب خسارتی شده، هزینه‌ای که از طرف شرکت بیمه به شخص ثالث پرداخت شود، از فرد بیمه‌شده پس گرفته می‌شود.

حوادث ناشی از رانندگی در شرایط غیر معمول یا بدون هوشیاری

منظور از شرایط غیرمعمول در قرارداد بیمه‌ شخص ثالث، شرایطی است که در روتین معمول زندگی، به‌ندرت اتفاق می‌افتد و منجر به حوادث و تصادفات رانندگی نمی‌شود. 

خسارات غیرعادی که تحت پوشش بیمه شخص ثالث قرار نمی‌گیرند، عبارت‌اند از:

• صدمات جانی و مالی ناشی از جنگ؛
• شورش؛
• اعتصاب؛
• حملات هسته‌ای؛
• تشعشعات رادیواکتیو؛
• و… .

حوادث ناشی از رانندگی بدون گواهینامه

پوشش‌های مالی بیمه شخص ثالث شامل افرادی می‌شود که گواهینامه رانندگی معتبر دارند؛ بنابراین درصورت رانندگی بدون گواهینامه یا با گواهینامه فاقد اعتبار و بروز تصادف، هرچند بیمه خسارت‌های مالی و جانی اشخاص ثالث را پرداخت می‌کند، اما پس از پرداخت، کل مبلغ را از راننده مقصر پس می‌گیرد.

تغییر کاربری وسیله نقلیه پس از انعقاد قرارداد بیمه

هنگام انعقاد قرارداد بیمه شخص ثالث، کاربری خودرو مشخص و ثبت می‌شود. درصورتی‌که فرد با تغییر کاربری خودرو، دچار سانحه شود، نمی‌تواند از خدمات بیمه شخص ثالث بهره‌مند شود؛ مگر آنکه تغییر کاربری به‌صورت قانونی صورت گرفته و با صدور الحاقیه در بیمه‌نامه ثبت شده باشد.

ایجاد سوانح رانندگی با ظرفیت بیشتر از حد مجاز

اگر هنگام تصادف، تعداد سرنشینان خودرو بیشتر از حد مجاز باشد، بیمه شخص ثالث فقط خسارت سرنشینان مجاز را پرداخت خواهد کرد. بنابراین اگر خودرویی با ظرفیت ۵ نفر، در زمان تصادف ۷ سرنشین داشته باشد، بیمه شخص ثالث تنها خسارات مربوط به ۵ سرنشین را پرداخت می‌کند.

خسارت‌ های وارد شده به خودروی فرد مقصر

بیمه شخص ثالث خسارت‌های واردشده به خودرو راننده مقصر را پوشش نمی‌دهد. برای جبران این خسارت‌ها، راننده می‌تواند از پوشش‌های بیمه بدنه استفاده کند.

فرانشیز بیمه شخص ثالث چیست و چقدر است؟

فرانشیز بیمه شخص ثالث بخشی از خسارت است که پرداخت آن بر عهده خود بیمه‌گزار است و بیمه‌گر در قبال آن مسئولیتی ندارد. هدف از این قانون تشویق رانندگان به رانندگی ایمن‌تر است.

فرانشیز بیمه شخص ثالث برای سوانح رانندگی در سال ۱۴۰۴ به ترتیب زیر است:

• ۲.۵ درصد برای تصادف اول؛
• ۵ درصد برای تصادف دوم؛
• ۱۰ درصد برای تصادف سوم به بعد.

نکته: بیمه‌گزار در طول یک سال فقط ۴ بار مجاز به استفاده از پوشش‌های بیمه در تصادفات رانندگی است، بعد از آن بیمه‌‌نامه باطل می‌شود و بیمه‌گزار باید مجددا برای خرید بیمه شخص ثالث اقدام کند.

راهنمای عملی دریافت خسارت، از مدارک و مراحل تا اعتراض به بیمه

بر اساس آمارهای رسمی سامانه سنهاب، تنها در ۸ ماه نخست سال ۱۴۰۴، بیش از ۱۸ میلیون بیمه‌نامه شخص ثالث صادر شده است. این آمار نشان می‌دهد که بیمه شخص ثالث، یکی از پرکاربردترین بیمه‌‌نامه‌‌ها در کشور است و بسیاری از رانندگان با فرایند دریافت خسارت از بیمه مواجه هستند. به همین دلیل، آشنایی با مراحل دریافت خسارت، مدارک مورد نیاز و شیوه اعتراض به نظر کارشناسان بیمه اهمیت ویژه‌ای دارد.

چک لیست مدارک مورد نیاز برای اعلام خسارت به بیمه

برای اینکه بتوانید خسارت ناشی از حوادث رانندگی را از بیمه شخص ثالث دریافت کنید، باید مدارک اثبات ادعای خسارت خود را آماده کنید و به کارشناس بیمه ارائه دهید. مدارک لازم برای دریافت خسارت بیمه شخص ثالث برای هر شرکت بیمه متفاوت است؛ اما در بین آن‌ها مدارک مشترکی وجود دارد که عبارت‌اند از:

• اصل کروکی تنظیم‌شده توسط مقامات انتظامی؛
• اصل و کپی بیمه‌نامه هر دو طرف؛
• اصل و کپی کارت ملی یا شناسنامه هر دو طرف؛
• مدارک مالکیت وسیله نقلیه هر دو طرف؛
• حضور مقصر حادثه به همراه وسیله نقلیه موردنظر.

 مراحل گام به گام اعلام و دریافت خسارت پس از تصادف

درصورتی‌که بیمه‌نامه شخص ثالث شما، هنگام وقوع حادثه، اعتبار داشته باشد، شرکت بیمه خسارت‌های جانی و مالی شخص آسیب‌دیده را پرداخت خواهد کرد. برای دریافت خسارت از بیمه باید مراحل زیر را طی کنید:

1. به‌صورت حضوری به مرکز بیمه مراجعه کنید و درخواست تشکیل پرونده دهید. (مهلت مراجعه به شرکت بیمه برای دریافت خسارت بیمه شخص ثالث، حداکثر ۵ روز کاری پس از وقوع حادثه است.)
2. مدارک لازم به خصوص کروکی را به کارشناس بیمه ارائه دهید.
3. بعد از بررسی مدارک و گزارش ماموران انتظامی، کارشناس بیمه میزان خسارت و مبلغ پرداختی را تعیین کرده و به ‌حساب فرد زیان‌دیده واریز می‌کند.

نکته: درصورت عدم توافق با طرف آسیب‌دیده حادثه، باید به شورای حل اختلاف مراجعه کنید و درخواست بررسی مجدد دهید.

نحوه اعتراض به ارزیابی خسارت یا سقف پوشش‌ های اعلام شده

اگر نسبت به نظریه کارشناس برای تعیین میزان خسارت و نحوه پرداخت آن اعتراضی داشته باشید، می‌توانید به شورای حل اختلاف شهرتان مراجعه کنید و درخواست بررسی دهید.

حتما به این نکته توجه داشته باشید که اگر امکان اعتراض به شرکت بیمه برای دریافت خسارات ناشی از سوانح رانندگی در قراردادتان ذکر نشده باشد، نمی‌توانید اقدام به اعتراض یا ثبت شکایت کنید.

تفاوت پوشش‌ های اجباری و سقف اختیاری

در بیمه شخص ثالث، پوشش اجباری شامل مواردی است که قانون برای همه بیمه‌نامه‌ها الزامی کرده؛ مثلا جبران خسارت‌های جانی و مالی واردشده به شخص ثالث و جبران خسارت‌‌های جانی راننده مقصر که هیچ‌کس نمی‌تواند آن‌ها را حذف یا کمتر کند. در مقابل پوشش یا سقف اختیاری، مربوط به مبالغ و خدماتی است که بیمه‌گزار می‌تواند برای افزایش سطح جبران خسارت انتخاب کند؛ مانند بالا بردن سقف خسارت مالی یا اضافه کردن پوشش‌های تکمیلی که با پرداخت حق بیمه بیشتر فراهم می‌شود.

جمع‌بندی

بیمه مرکزی، سقف پوشش بیمه شخص ثالث ۱۴۰۴ را در خسارت‌های مالی ۱ میلیارد و ۶۶ میلیون تومان و در خسارت‌های جانی (در ماه‌های حرام) ۲ میلیارد و ۱۳۳ میلیون تومان تعیین کرده است. برای جبران کامل‌تر خسارت در تصادفات احتمالی، بیمه‌گزاران می‌توانند با پرداخت حق بیمه بیشتر، سقف تعهدات بیمه را افزایش دهند.

در تصادفاتی که بیمه راننده مقصر فاقد اعتبار است، خسارت پرداختی توسط شرکت بیمه از راننده پس گرفته می‌شود؛ بنابراین توصیه می‌کنیم با استعلام بیمه شخص ثالث ازطریق سامانه‌های معتبری مثل قبضینو، از اعتبار بیمه‌نامه خود مطمئن شوید.