طرح آلودگی هوا یا زوج و فرد چیست؟

طرح آلودگی هوا چیست؟ آلودگی هوا از مهم‌ترین چالش‌های شهر تهران است؛ به‌همین دلیل طرح‌هایی مثل طرح کنترل آلودگی هوا یا همان طرح زوج و فرد سابق اجرا می‌شود. این طرح به‌دلیل کنترل خطرناک‌ترین آلاینده‌های هوای تهران که گاهی پایتخت را به یکی از آلوده‌ترین شهرهای جهان تبدیل می‌کند، اهمیت بسیار زیادی دارد. ازطرفی، نقش مهمی هم در مدیریت ترافیک و کاهش آلودگی ایفا می‌کند. با‌این‌حال، بسیاری از رانندگان درباره ساعت اجرای طرح، محدوده اجرا، سهمیه تردد رایگان، قوانین خودروهای پلاک شهرستان، رزرو یا پرداخت جریمه سوال دارند. اگر شما هم جزو همین رانندگان هستید، در ادامه این راهنما از مجله قبضینو با جزئیات این طرح مهم در پایتخت کاملا آشنا می‌شوید.

شرایط ورود به طرح آلودگی هوا

طرح کنترل آلودگی هوا و تفاوت آن با طرح ترافیک چیست؟ طرح کنترل آلودگی هوا که جایگزین طرح زوج و فرد قدیمی است، قوانین مشخصی برای ورود خودروها به محدوده تعیین‌شده دارد. در این طرح، خودروهای پلاک تهران در هر فصل ۲۰ روز و خودروهای با پلاک سایر شهرها ۱۵ روز سهمیه ورود رایگان به محدوده را دارند؛ تا زمانی که از این سهمیه استفاده کنند، جریمه‌ای برای آن‌ها ثبت نمی‌شود. ثبت‌نام در این طرح رایگان است، کافی است رانندگان اطلاعات خودشان را در سامانه «تهران من» ثبت کنند. فراموش نکنید که بدون ثبت‌نام، امکان استفاده از سهمیه رایگان را ندارید. همچنین، برای رزرو تردد و ورود به محدوده زوج و فرد سابق یا محدوده کنترل آلودگی هوا، باید به سامانه تهران من مراجعه کنید.

ساعت اجرای طرح آلودگی هوا

ساعت طرح زوج و فرد (سابق) یا آلودگی هوا شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۸:۰۰ و پنجشنبه‌ها تا ۱۳:۰۰ است که تردد خودروها بدون داشتن سهمیه در این بازه زمانی، مشمول محاسبه عوارض می‌شود. ساکنین محدوده طرح آلودگی هوا برای اینکه مشمول عوارض عبور غیرمجاز خودرو در محدوده طرح نشوند، باید قبل از ساعت ۹ صبح از محدوده خارچ شوند و بعد از ساعت ۱۶ بازگردند. برای بهره‌مندی از این امکان باید نشانی محل سکونت خود را در سامانه تهران من یا شهرزاد ثبت کنید. امتیاز دیگر برای ساکنان محدوده طرح آلودگی تهران، تخفیف ۵۰ درصدی برای عوارض طرح درصورت رعایت این شرایط است.

محدوده طرح زوج و فرد تهران

نقشه طرح آلودگی هوا شامل بخش بزرگی از مرکز شهر تهران می‌شود و مرزهای آن با بزرگراه‌های اصلی مشخص است. البته باید توجه داشته باشید که ورود بیش از سهمیه مجاز، در محدوده طرح کنترل آلودگی هوا ممنوع نیست؛ اما در این شرایط راننده باید عوارض مربوط به تردد را پرداخت کند.

در جدول زیر، محدوده‌های طرح زوج و فرد تهران را می‌بینید:

تردد برای ساکنین مناطق طرح آلودگی هوا

هزینه طرح برای ساکنان محدوده، ۵۰٪ کمتر محاسبه می‌شود؛ البته به‌شرطی‌که اطلاعات محل سکونت خودشان را در سامانه «تهران من» یا «شهرزاد» ثبت کرده باشند. علاوه‌بر این، اگر خودرو دارای معاینه فنی برتر باشد، ۲۵٪ تخفیف اضافه هم برای آن در نظر گرفته می‌شود و هزینه نهایی تردد کاهش پیدا می‌کند.

قوانین طرح آلودگی هوا برای خودروهای پلاک شهرستان

به‌طور کلی، خودروهای پلاک شهرستان در هر فصل، ۱۵ روز سهمیه تردد رایگان در محدوده طرح دارند که پس از پایان آن، با ورود به محدوده، مشمول پرداخت عوارض می‌شوند.

سایر قوانین مهم برای خودروهای پلاک شهرستان به شرح زیر است:

• خودروهای پلاک شهرستان هم باید معاینه فنی معتبر داشته باشند؛
• درصورت ثبت نام نکردن، سهمیه رایگان برای خودرو فعال نمی‌شود؛
• ورود به محدوده بدون رعایت قوانین طرح، باعث ثبت جریمه می‌شود؛
• ثبت‌نام تهران من برای استفاده از سهمیه رایگان الزامی است؛
• میزان عوارض پرداختی براساس ساعت ورود‌ و‌ خروج و نوع معاینه فنی خودرو محاسبه می‌شود؛
• تردد بیش از سقف مجاز فصلی امکان‌پذیر است؛ اما برای هر بار ورود باید هزینه طرح را پرداخت کنید.

نحوه استعلام و پرداخت جریمه طرح آلودگی هوا

استعلام و پرداخت جریمه طرح آلودگی هوا برای رانندگانی که در محدوده کنترل آلودگی هوا تردد دارند، بسیار مهم است؛ زیرا درصورت بی‌توجهی، بدهی عوارض و جرایم خودرو به مرور افزایش پیدا می‌کند. همچنین، بررسی وضعیت بدهی‌های مربوط به طرح ترافیک و طرح آلودگی هوا در مراحل معامله خودرو هم اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین، برای اینکه هنگام نقل و انتقال خودرو با مشکل قانونی یا بدهی معوق مواجه نشوید، باید با نحوه استعلام و پرداخت آشنا باشید.

پرداخت عوارض طرح آلودگی هوا با قبضینو

قبضینو، ساده‌ترین و سریع‌ترین روش استعلام و پرداخت عوارض طرح آلودگی هوا و جرایم مربوط به طرح زوج و فرد است. شما می‌توانید بدون مراجعه حضوری، وضعیت بدهی خودرو را با ما در قبضینو بررسی و پرداخت کنید. از مهم‌ترین مزایای استفاده از قبضینو می‌توان به دسترسی سریع، مشاهده جزئیات بدهی و امکان استعلام همزمان سایر خدمات خودرو اشاره کرد.

برای پرداخت جریمه طرح زوج و فرد و طرح ترافیک کافی است مراحل زیر را در قبضینو دنبال کنید:

• وارد سایت یا اپلیکیشن قبضینو شوید؛
• بخش «خودرو و موتور» را انتخاب کنید؛
• گزینه «طرح ترافیک» را بزنید؛
• پلاک خودرو و اطلاعات مورد نیاز را وارد کنید؛
• میزان بدهی و جزئیات عوارض را مشاهده کنید؛
• مبلغ جریمه یا عوارض را آنلاین بپردازید؛
• رسید پرداخت را ذخیره یا دانلود کنید.

کد دستوری استعلام جرایم طرح زوج و فرد

در مواقعی که به اینترنت دسترسی ندارید یا می‌خواهید سریع‌تر وضعیت جرایم خود را بررسی کنید، می‌توانید از کد دستوری *137*3*3# کمک بگیرید. البته گاهی ممکن است این کد به‌دلیل به‌روزرسانی، از دسترس خارج شود اما به محض اتصال مجدد، می‌توانید از آن استفاده کنید.

استعلام و پرداخت حضوری طرح آلودگی هوا

برای پرداخت حضوری جریمه یا عوارض طرح آلودگی هوا باید به دفاتر خدمات الکترونیک شهر یا مراکز مربوط به خدمات شهری مراجعه کنید. در این مراکز، کارشناسان با دریافت اطلاعات خودرو و پلاک، میزان بدهی طرح کنترل آلودگی هوا را استعلام می‌گیرند و راننده می‌تواند مبلغ عوارض یا جریمه را همان‌جا پرداخت کند. همراه داشتن مدارکی مانند کارت خودرو، کارت ملی مالک و اطلاعات پلاک هنگام مراجعه حضوری ضروری است.

نرخ عوارض تردد در محدوده طرح آلودگی هوا

نرخ پایه عوارض تردد در محدوده طرح ترافیک و طرح کنترل آلودگی هوا در ۱۴۰۵ مبلغ ۱۴۵ هزار تومان است که مبلغ نهایی نیست؛ بلکه مبنای اولیه محاسبه عوارض است. بنابراین مبلغ نهایی با توجه به نوع محدوده، ساعت تردد، وضعیت رزرو و نوع معاینه فنی خودرو تغییر می‌کند.

درصورت تردد بدون رزرو، ضریب ۱.۵ در فرمول محاسبه عوارض لحاظ می‌شود و مبلغ نهایی براساس حداکثر ضرایب مربوط به ساعت تردد، محدوده و نوع معاینه فنی تعیین می‌شود. در جدول زیر، حداقل و حداکثر عوارض تردد خودروهای شخصی بنزینی در محدوده طرح ترافیک و طرح کنترل آلودگی هوا در سال ۱۴۰۵ را مشاهده می‌کنید:

نکته: حداقل عوارض تردد در طرح آلودگی هوا به این دلیل کمتر از نرخ پایه ۱۴۵ هزار تومان است که ضرایب کاهشی در آن اعمال شده است.

چطور طرح آلودگی هوا تهران را رزرو کنیم؟

رزرو ورود به محدوده طرح آلودگی هوا (زوج و فرد سابق) آنلاین و ساده انجام می‌شود و نیازی به مراجعه حضوری ندارد. شما می‌توانید این کار را ازطریق سامانه شهرزاد یا تهران من انجام دهید؛ برای آشنایی بیشتر و آموزش مراحل، در ادامه نحوه رزرو را با سامانه تهران من توضیح می‌دهیم:

• وارد سامانه تهران من شوید و روی ثبت‌نام یا ورود (اگر حساب کاربری دارید) کلیک کنید؛
• پس از ورود به داشبورد، روی «افزودن خودرو» بزنید؛
• پلاک خودرو و کد VIN (درج شده در پشت کارت خودرو) را وارد کنید امکان ثبت چندین خودرو وجود دارد)؛
• پس از اضافه شدن خودرو، سهمیه فصلی تردد رایگان (۲۰ روز برای پلاک تهران و ۱۵ روز برای پلاک شهرستان) فعال می‌شود؛
• به صفحه اصلی برگردید و درصورت نیاز کیف پول شهروندی را شارژ کنید. با این کار، عوارض ورود به طرح بدون هیچ کار اضافه‌ای و خودکار کم می‌شود.

تاثیر معاینه فنی برتر در خرید طرح آلودگی هوا

داشتن معاینه فنی برتر یکی از بهترین راهکار‌ها برای کاهش هزینه‌های تردد در محدوده طرح آلودگی هوا است. این معاینه در وهله اول ضریب محاسبه جریمه را به ۰٫۸ کاهش می‌دهد؛ همچنین، برای ساکنین محدوده طرح تا ۲۵٪ تخفیف اضافی هم به‌همراه دارد. در نتیجه، رانندگانی که معاینه فنی برتر دارند، هنگام خرید عوارض یا پرداخت جریمه مبلغ کمتری پرداخت می‌کنند؛ این موضوع در بلندمدت باعث صرفه‌جویی می‌شود. اگر می‌خواهید بیشتر با تفاوت معاینه فنی برتر و معاینه فنی عادی آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای انواع معاینه فنی خودرو را بخوانید.

نحوه اعتراض به جرایم طرح آلودگی هوا

اگر نسبت به ثبت جریمه تردد در طرح آلودگی هوا اعتراض دارید، می‌توانید به‌راحتی و بدون مراجعه حضوری اعتراض خودتان را ثبت کنید. یادتان باشد که در این مورد خاص، بهترین و سریع‌ترین راه، اقدام ازطریق سامانه تهران من است.

• وارد سامانه تهران من شوید و با حساب کاربری خود لاگین کنید؛
• فهرست تردد تهران من را با جزئیات کامل بررسی کنید؛
• اگر مسیر اشتباهی برایتان ثبت شده است، وارد قسمت پشتیبانی شوید؛
• در کادر «بخش»، گزینه مالی را انتخاب در قسمت سرویس مربوطه» گزینه مورد نظر را انتخاب کنید؛
• سپس عنوان و متن اعتراض خود را در کادرهای مربوطه وارد کنید و درصورت نیاز، فایل پیوست خود را نیز اضافه کنید؛
• پس از ثبت درخواست پشتیبانی باید منتظر بمانید تا کارشناسان درخواست شما را بررسی و نتیجه را اعلام کنند.

بدون جریمه از طرح آلودگی هوا عبور کنید!

یادتان باشد که اگر با قوانین طرح آلودگی هوا آشنا باشید، از جریمه‌های ناخواسته جلوگیری می‌کنید. همچنین، با رعایت سهمیه‌های فصلی، ثبت‌نام به‌موقع و استفاده از تخفیف‌های معاینه فنی می‌توانید تردد آرام‌تری در پایتخت داشته باشید. خوشبختانه، امکان پرداخت جرایم طرح آلودگی هوا، طرح ترافیک و همین‌طور سایر جرایم خودرو در قبضینو وجود دارند؛ ازجمله عوارض آزادراهی و خلافی خودرو. بنابراین، با ثبت‌نام یا نصب اپلیکیشن قبضینو به بیش از ۱۰ خدمت کاربردی و مفید از جمله خدمات استعلام و پرداخت وسایل نقلیه دسترسی پیدا کنید.